بیماری های آمیزشی

بيماري آميزشي سيفليس

اين بيماري در تمام نقاط دنيا ديده مي شود . و در منا طق شهري شايعتر از منا طق رو ستايي است . بيماري سيفليس بيشتر در دوره فعاليت جنسي و بيشتردر سنين 15 تا 39 سال پيش مي آيد . افزايش موارد بيماري بيشتر در طبقات با شرايط اقتصادي اجتماعي نا مطلوب اتفاق مي افتد. استفاده از دارو هاي غير مجاز و روسپيگيري از فاکتور هاي خطر اين بيماري محسوب مي شود. موارد اين بيماري از سال 1957 در سراسر دنيا افزايش يافته است.اين بيماري همواره در حال تغيير و تحول مي باشدو ممکن است خيلي زود اندامها و دستگاههاي حياتي را فرا گيرد و زماني ممکن است سالها در حالت اختفا و بدون علامت باليني واضحي باقي بماند.

سیفلیس چیست؟

سیفلیس یک بیماری منتقله از راه جنسی است که توسط باکتری تروپونما پالیدوم ایجاد می شود. این بیماری مقلد بزرگ نامیده می شود چون دارای بسیاری از علائم و نشانه هاست که افتراق آنرا از بیماریهای دیگر مشکل می سازد.

سيفليس يك بيماري آميزشي مسري است كه باعث تخريب گسترده بافتي مي‌شود. اين بيماري دستگاه تناسلي، پوست و دستگاه عصبي مركزي، استخوان و ارگان‌هاي داخلي را درگير مي‌كند.

راههاي انتقال
توسط تماس مستقيم با ترشحات عفوني ، ضايعات اوليه پوست و غشا هاي مخاطي ، تر شحات بدن ، ترشحات بزاق ، مني ، خون و تر شحات واژن افراد آلوده در طول تماس جنسي و به ندرت تو سط بو سيدن يا نوا زش کردن کودکان مبتلا به بيماري مادر زادي با تظا هرات او ليه ؛ اتفاق مي افتد. تماس غير مستقيم با وسايل آلوده نيز مي تواند منجر به انتقال عفونت شود کارکنان بهداشت و پزشکان به دنبال معاينه کلينيکي ضايعات عفوني آلوده ايجاد مي شود و ضايعات اوليه در دست پرسنل ايجاد مي شود. عفونت جنين از طريق انتقال جفت يا در هنگام زا يمان اتفاق مي افتد.

سير بيماري و پيش آگهي
براي سيفليس دو مر حله حاد ( زود رس ) و مزمن ( دير رس) قايل هستند . اين دو مر حله را مي توان با رو شهاي باليني آسيب شناسي و ايمني شناسي از يکديگر تميز داد. گر چه ضا يعات زود رس ماهيت عفوني دارد. اما به نسبت خوش خيم بوده و خود به خود بهبود مي يابند . اما اگر علايم سرم شناسي مثبت باشد بايد درمان صحيح و کافي انجام شود . نه تنها بيماري معالجه خواهد شد بلکه آزما يشهاي مر بوط نيز در ظرف مدت يکسال منفي خواهد شد. احتمال ايجاد عفونت مجدد هميشه و جود دارد.به هر حال اين عفو نت ها اغلب با ضايعات جديد همراه مي باشد. عود بيماري زماني صورت مي گيرد که تعدادي از ميکرو بها بر اثر درمان از بين نر فته با شند. و بنا براين مجددا شروع به رشد و تکثير مي کنند بيشتر عو دها در طي سال اول صورت ميگيرد . ولي در بعضي موارد نادر ممکن است عود بيماري مدت 2 سال يا بيشتر بعداز ختم درمان خود نمايي کند به طور کلي 25 در صد مبتلا يان که بيماري آْنها در مراحل ابتدايي درمان نشده يا اين که نا قص در مان شده اند دچار حملات عود کننده مي شوند.

شیوع سیفلیس چقدر است؟

شیوع سیفلیس در زنان رو به کاهش است و در کل شیوع در مر دان 5/3 برابر زنان است.

به علت رابطه جنسی مرد با مرد در سالهای اخیر شاهد افزایش شیوع سیفلیس در این افراد بوده ایم.

سيفليس دو نوع دارد: موارد ابتلاي نوزادان (2-0 هفته) به دنيا آمده از مادران مبتلا به سيفليس (نوع مادرزادي) است و نوع دوم را موارد ابتلاي افراد از تمام سنين و هر دو جنس كه از طريق تماس جنسي انتقال مي‌يابد)(نوع مسري) در بر مي‌گيرد.

چگونه اشخاص به سیفلیس مبتلا می شوند؟

سیفلیس در اثر تماس مستقیم با یک زخم سیفلیس از شخص مبتلا به شخص سالم منتقل می شود. زخمها اغلب در ناحیه تناسلی خارجی، واژن، مقعد یا در داخل مجرای مقعدی ایجاد می شوند. زخمها همچنین می تواند در داخل دهان یا روی لبها ایجاد شود. انتقال باکتری از طریق رابطه جنسی واژینال، مقعدی یا دهانی صورت می گیرد. سیفلیس از طریق نشستن روی توالت فرنگی، دستگیره در، استخر، وان، لباس مشترک و ظرف غذا منتقل نمی شود. آمیزش جنسی با فرد بیمار (آمیزش دهانی، مقعدی و مهبلی)، استفاده از سرنگ و سوزن مشترک ، از مادر به نوزاد، و از طریق انتقال خون آلوده.

علائم و نشانه های سیفلیس در بالغین چیست؟

خیلی از افراد تا سالها بدون علامت می مانند، اگرچه در صورت عدم درمان همچنان احتمال بروز عوارض تاخیری وجود دارد. با وجود اینکه انتقال از زخمهای شخص دچار بیماری مرحله اول یا دوم رخ می دهد، اما بسیاری از زخمها تشخیص داده نمی شوند. اکثر موارد انتقال از اشخاصی رخ می دهد که از عفونت خودآگاه نیستند.

مراحل بيماري شامل سيفليس اوليه، سيفليس ثانويه و سيفليس ديررس است.

سيفليس اوليه: (سیفلیس مرحله اول)

مرحله اول سیفلیس معمولاً با یک زخم منفرد که شانکر نامیده می شود، شناخته می شود اما ممکن است زخمها متعدد باشند. اين ضايعه يك زخم كوچك بدون درد است كه به صورت يك زخم قرمز ظاهر می شود زمان بین عفونت و شروع علائم اولیه ممکن است بین 90-10 روز طول بکشد ( به طور متوسط 21 روز ) زخم شانکر معمولاً سفت، گرد، کوچک و بدون درد است. این زخم درهر نقطه ای از بدن مانند ناحیه تناسلی ،مقعد ، دهان  و یا ناحیه ای که باکتری وارد آن شده است، ایجاد می گردد. شانکر بین 6-3 هفته باقی می ماند و سپس بدون درمان بهبود پیدا می کند.نباید این تصور غلط برای بیمار پیش آید که دیگر نیازی به درمان ندارد چرا که اگر درمان مناسب صورت نگیرد، سیفلیس وارد مرحله دوم می شود. از آنجا كه شانكر خونريزي نمي‌كند و بدون درد است، اغلب به آن توجهي نمي‌شود و به اين ترتيب، زمينه براي شروع مرحله دوم فراهم مي‌شود.

سيفليس ثانويه: (سیفلیس مرحله دوم)

اين ضایعات كه بدون خارش هستند، اغلب روي كف دست‌ها، كف پاها، بازوها، تنه و داخل دهان بروز مي‌كنند. آنها به رنگ قرمز قهوه‌اي روشن يا مسي (در سياه‌پوستان به صورت رنگدانه)، اندكي برجسته و گرد هستند. موها ممكن است بريزند و نواحي گرد بدون مو، شبيه بيد خوردگي، باقي بمانند. طي مرحله دوم كه سه تا چهار هفته طول مي‌كشد حدود 4 تا 6 هفته بعد از عفونت اولیه ایجاد می گردد و افراد سالم با تماس مبتلاء می شوند. ممکن است ضایعات پوستی با نماهای متفاوت و مشابه سایر بیماریها ی پوستی در جاهای مختلف بدن با سایز به طور متوسط 2 سانتی متر ایجاد شود. گاهی اوقات ضایعات پوستی بیماری به قدری خفیف است که فرد متوجه آن نمی شود.، تب، تورم غدد لنفاوی، گلودرد ریزش موی تکه ای(به خصوص در ناحیه ابرو و مژه ها) سردرد، بیقراری کاهش وزن درد عضلانی واحساس  خستگی مفرط در تمام بدن. دردهاي عضلاني، درد مفصلي و سفتي گردن شايع است. تقريبا هر عضوي از بدن ممكن است گرفتار شود.

علائم و نشانه های سیفلیس مرحله دوم با درمان یا بدون آن برطرف می شود اما در صورت عدم درمان عفونت به سمت مرحله آخر بیماری پیشرفت می کند.

سيفليس نهفته: (مرحله پنهانی سیفلیس)
در این مرحله به طور موقت علائم بیماری ناپدید می گردد ولی بیماری همچنان وجود دارد این مدت ممکن است بین 5 تا 20 سا ل طول بکشد.

 سيفليس ديررس: (سیفلیس مرحله آخر)

مرحله آخر بیماری وقتی شروع می شود که عفونت درمان نشود، بیماری همچنان در بدن فرد می ماند حتی اگر علامتی نداشته باشد. در مراحل آخر سیفلیس، آسیب به ارگانهای داخلی از قبیل مغز، اعصاب، چشم، قلب، عروق خونی، کبد، استخوانها و مفاصل رخ می دهد. این آسیب می تواند سالها بعد خود را نشان دهد. علائم مرحله آخر سیفلیس شامل اختلال در هماهنگی حرکت، فلج، بی حسی، کوری تدریجی و دمانس(فراموشی) می باشد. علائم می تواند به قدری شدید باشد که منجر به مرگ شود.

چگونه سیفلیس یک خانم حامله و نوزادش را درگیر می کند؟

باکتری مولد سیفلیس طی حاملگی می تواند مادر و جنین او را آلوده کند. بر اساس اینکه خانم حامله چه مدتی مبتلا به عفونت باشد ممکن است منجر به نوزاد مرده یا مرگ نوزاد طی مدت کوتاهی بعد از تولد شود. نوزاد مبتلا می تواند بدون علامت باشد. اگر نوزاد بلافاصله درمان نشود، طی چند هفته درگیر اختلالات جدی می شود. نوزاد درمان نشده ممکن است دچار تاخیر رشد و نمو، تشنج و یا حتی مرگ شود.جنين‌هايي كه از شخص باردار مبتلا به سيفليس به دنيا مي‌آيند. با مشكلات شديد مغزي و فيزيكي روبرو مي‌شوند.

سیفلیس چگونه تشخیص داده می شود؟

بعضی از پزشکان سیفلیس را از طریق بررسی شانکر ( زخم عفونی ) بوسیله میکروسکوپ دارک فیلد تشخیص می دهند. اگر باکتری عامل سیفلیس در زخم موجود باشد، زیر میکروسکوپ دیده می شود.

آزمایش خون یک راه دیگر تشخیص فرد بیمار می باشد. مدت کوتاهی بعد از عفونت، بدن آنتی بادی علیه سیفلیس می سازد که توسط یک تست خونی دقیق، بی خطر و کم هزینه تشخیص داده می شود. ماهها تا سالها بعد از درمان موفق بیماری یک سطح پایین آنتی بادی در خون وجود دارد.هر خانم حامله ای بایستی تست خونی برای سیفلیس بدهد.

درمان سیفلیس چیست؟

درمان سیفلیس در مراحل ابتدایی آن بسیار بسیار آسان است. تزریق عضلانی یک دوز پنی سیلین درمان شخصی است که برای کمتر از یکسال مبتلا به سیفلیس بوده است. دوزهای اضافی برای شخصی که بیش از یک سال مبتلا به بیماری بوده است، مورد نیاز می باشد. برای فردی که نسبت به پنی سیلین حساسیت دارد، آنتی بیوتیکهای جایگزین به کار می رود. درمان، باکتری مولد سیفلیس را از بین می برد و از ایجاد آسیبهای جدید جلوگیری می کند اما روی آسیبهای ایجاد شده تاثیری نداردهمچنين پس از درمان، ماهانه به مدت شش ماه، بررسي‌هاي آزمايشگاهي براي كنترل عود بيماري، بايد تكرار شوند. ابتلا به سیفلیس مصونیت در شخص ایجاد نمی کند. حتی پس از درمان موفق شخص استعداد ابتلا به بیماری را دارد. از آنجایی که زخم سیفلیس می تواند در واژن، مقعد، یا دهان پنهان شود، تنها راه مطمئن تشخیص ابتلا به سیفلیس، تستهای آزمایشگاهی است.

داروها:

در صورت نداشتن آلرژي، پني‌سيلين تزريقي و در غير اين صورت ديگر آنتي‌بيوتيك‌ها مي‌توانند اثربخشي يكساني داشته باشند. گاه استفاده از داروهاي موضعي براي علايم پوستي لازم است.

دوره واگيري:

وقتي كه زخم‌هاي جلدي – مخاطي مرطوب سيفليس اوليه و ثانويه وجود دارد، بيماري قابل انتقال است. در هر حال، انتقال بيماري پس از سال اول نادر است. بيماران بايد تا معالجه كامل از مقاربت جنسي خودداري كنند. درمان بيماران با آنتي‌بيوتيك كه توسط پزشك تجويز مي‌شود، امكان‌پذير است.

گاهي بيماري به صورت مخفي براي تمام مدت عمر وجود دارد. در بعضي موارد پس از طي حدود 20-5 سال، ضايعه‌هاي ناتوان‌كننده در آئورت، پوست و اندام‌هاي داخلي، استخوان يا سطوح مخاطي ممكن است ايجاد شود. ابتلاي همزمان به سيفليس و ايدز خطر سيفليس عصبي را افزايش مي‌دهد. سيفليس در زنان باردار اغلب به سقط جنين و مرده‌زايي منجر مي‌شود.

چگونه می توان از ابتلا به سیفلیس پیشگیری کرد؟

مطمئن ترین راه برای جلوگیری از ابتلا به عفونتهای منتقله از راه جنسی ( از جمله سیفلیس ) این است که همسر شخص از نظر سیفلیس تست شده باشد و غیر بیمار تشخیص داده شود.

زخمهای تناسلی نظیر زخمهای سیفلیس در نواحی پوشیده یا غیر پوشیده از کاندوم لاتکس ممکن است بوجود بیاید هرچند که استفاده مداوم و صحیح از کاندوم لاتکس، می تواند خطر ابتلا به سیفلیس را کاهش دهد.خويشتن داري در را بطه جنسي، رفتار جنسي مسئو لانه،خودداري از تماس جنسي با فرد داراي زخم مشکوک ،کاربرد کا ندوم در تماس جنسي به منظور کاهش احتمال خطر آلودگي ،براي مردان شستن آلت تنا سلي با آب و صا بون بعد از مقاربت ، اين روش مو جب حفا ظت کمي خواهد شد. از بي‌بندوباري‌ جنسي‌ اجتناب‌ كنيد.
از تماس‌ جنسي‌ با هر فرد مشكوك‌ به‌ ابتلا، خودداري‌ كنيد.

در اين شرايط به پزشك مراجعه نماييد:

-  اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده‌تان علايم سيفليس را داريد.

- اگر حين يا پس از درمان، موارد زير رخ دهند: تب، بثورات پوستي، گلودرد يا تورم مفاصل مثل مچ پا يا زانو

-  اگر دچار علايم جديد و غيرقابل توجيه شده‌ايد.

نكته: داروهاي مورد استفاده در درمان ممكن است عوارض جانبي ايجاد كنند.

 -  اگر يك بار دچار سيفليس شده‌ايد و در سال گذشته بررسي كامل پزشكي نشده‌ايد.

  رابطه بین سیفلیس و ایدز چیست؟

زخمهای تناسلی سیفلیس ( شانکر ) انتقال و ابتلا به عفونت ایدز را از طریق جنسی تسهیل می کند. زخمهای سیفلیس به راحتی خونریزی می کند و وقتی که حین مقاربت با مخاط دهانی یا مقعدی تماس پیدا می کند، استعداد ابتلا به ایدز را افزایش می دهد. ابتلا به سایر عفونتهای منتقله از راه جنسی یک عامل مستعد کننده دیگر برای عفونت ایدز است.